मृग = ಜಿಂಕೆ ?

0

ನಮಸ್ತೆ,

 ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ’ಮೃಗನಯನಿ’ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಯಿತು. ನಾನು ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ ’ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಚುರುಕಾದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವಳು’ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಹಿಂದಿ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಮೃಗ ಅಂದರೆ ಜಿಂಕೆ, ಮೃಗನಯನಿ ಅಂದರೆ ’ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವಳು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ’ಮೃಗ್’ ಅಂದರೆ ’ಜಿಂಕೆ’ ಎಂದೇ ಅರ್ಥ (absolute meaning) ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ನನ್ನ ಊಹೆಯಂತೆ (happy to be corrected), ಮೃಗ ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಗೆ ಬಂದಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಅರ್ಥ ’ಪ್ರಾಣಿ’ (animal) ಹೊರತು ’ಜಿಂಕೆ’ ಅಲ್ಲ. ಸತತವಾದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ’ಜಿಂಕೆ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರಬಹುದು.

ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುವಿರಾ?

ವಸಂತ್ ಕಜೆ.

‍ನಿಮಗೆ ಈ ಬರಹ ಇಷ್ಟವಾಯಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ: 
To prevent automated spam submissions leave this field empty.

ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೃಗ ಎನ್ನುವುದು generic ಆದ ಪ್ರಾಣಿ, ಮತ್ತು specific ಆದ ಜಿಂಕೆ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತೆ.

(ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಾಂತರವಾದ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಬೇಕಾದರೆ, ಕಾಯಿ ಎನ್ನುವ ಪದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ:
ಕಾಯಿ ಯಾವುದೇ ಆದರೂ, ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಯಿ ರುಬ್ಬಿ ಹಾಕುವುದೋ, ಅಥವಾ ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಎಲೆಅಡಿಕೆ ಕೊಡುವುದು ಎಂದಾಗ, ಅದು ತೆಂಗಿನಕಾಯನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಲ್ಲ? ಹಾಗೆ)

ಉದ್ಯಮೇ ನ ಹಿ ಸಿದ್ಧಂತಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ನ ಮನೋರಥೈಃ
ನ ಹಿ ಸುಪ್ತಸ್ಯ ಸಿಂಹಸ್ಯ ಪ್ರವಿಶಂತಿ ಮುಖೇ ಮೃಗಾಃ

ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸುಭಾಷಿತದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ ಸರಿಯ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

-ಹಂಸಾನಂದಿ
ನನ್ನ (mostly) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ಲಾಗ್ - ಅಲ್ಲಿದೆ ನಮ್ಮ ಮನೆ:- http://neelanjana.wordpress.com/

ಹಂಸಾನಂದಿಯವರೇ ಮತ್ತು ಮಹೇಶರೇ,
ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ವಂದನೆಗಳು. ಅದನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ ;)
ವಸಂತ್ ಕಜೆ.

ಮೃಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಿಂಕೆ. ಉೞಿದ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿ. ಜಿಂಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಏನನ್ನೋ ಅಱಸುತ್ತಿರುತ್ತದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅದು ಮೃಗ.