೨೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೂ ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮದ ಹಿಡಿತ ಅಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಂಯ್‌ಗುಡುತ್ತಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕೊಡುವ ಚಹರೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಚಹರೆಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಹಾಗೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಮಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟುಪಾಡು, ನೀತಿನಿಯಮ, ಆಚಾರವಿಚಾರ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬದಲು ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಥವಾ ಇದು ಧರ್ಮ-ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧದ ನಿರಂತರ ಒಡನಾಟದ ಹೊಸ ಮಗ್ಗುಲೆ?

ಬರಹ ವಿಚಾರಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿದೆ. ವಂದನೆಗಳು.