ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಹಾಡು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವೀಣಾವಾದಕ ಯಾರು?
*ಅಶೋಕ್

ಸಕ್ಕತಾಗಿದೆ... ಕಿವಿಗೆ ಇಂಪನ್ನು ಕೊಡುವ ದೇಶ್ ರಾಗ್...

ಇಂತಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ,
ಅನಿಲ್ ರಮೇಶ್.

ಸಕ್ಕತ್ ಹಂಸಾನಂದಿಗಳೇ, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಲೇಖನಗಳು, ಹಾಡುಗಳು

~ಕಲ್ಪನ

ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರರು "ವಂದೇ ಮಾತರಂ" ( ಬಂದೇ ಮಾತರಂ) ಅನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾರೂಪವಾಗಿ ಬರೆದದ್ದು. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಲಿ ಪದಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ ಅನೇಕ ಬಂಧು ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದಳಂತೆ. ಆದರೆ ಬಂಕಿಮ್ ಮಾತ್ರ ಈ ಪದ್ಯ ಪ್ರತಿ ಭಾರತೀಯನೂ ಒಂದು ದಿನ ವೇದಮಂತ್ರದ ಹಾಗೆ ಪಠಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದ್ದರಂತೆ.

ಇದನ್ನು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡಲು ಅನೇಕರು ಅನೇಕ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹಾಡಿದ್ದುಂಟು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಅಧಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ವಿಷ್ಣು ದಿಗಂಬರ್ ಪಾಲುಸ್ಕರ್ ಅವರು ವಂದೇಮಾತರಂ ಅನ್ನು "ಕಾಫೀ" ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿಧನಾನಂತರ ಪಂಡಿತ್ ಓಂಕಾರ ನಾಥ್ ಠಾಕೂರರು "ನೀಲಾಂಬರಿ" ರಾಗವನ್ನು ಹೋಲುವ ’ಬಂಗೀಯ ಕಾಫೀ" ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತಂಬೂರಿಯ ಶೃತಿಯೊಡನೆ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.

ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಆವೃತ್ತಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ "ದೇಶ್" ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿ. ಮೊದಲ ಪದಃಪುಂಜವನ್ನು ಮಾತ್ರ ೫೮ ಸೆಕಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಮಿಕ್ಕ ನಾಲ್ಕಿಉ ಪದಃಪುಂಜಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲ.

"ದೇಶ್" ರಾಗದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಆಡಿಯೋ ಕ್ಲಿಪ್‍ಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ.

http://www.kksongs.org/raga/list/des.html

ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಇತರ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹಾಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಂಡಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ಓದಿ. ಬಹಳ
ಸ್ವಾರಸ್ಯಮಯ ಚರಿತ್ರೆ!.

http://www.mustrad.org.uk/articles/mataram.htm

-ನವರತ್ನ ಸುಧೀರ್